Khởi động dự án phát triển các mô hình sinh kế cộng đồng tại Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An

Sáng 22/3/2023 tại thành phố Hội An, Quỹ Môi trường toàn cầu – Chương trình tài trợ các dự án nhỏ tại Việt Nam (UNDP-GEF SGP) đã phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Hội An tổ chức Lễ khởi động dự án “Phát triển các mô hình sinh kế cộng đồng kết hợp du lịch học tập, góp phần bảo vệ đa dạng sinh học và các hệ sinh thái tại Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An” (dự án sinh kế GEF SGP).

Tham dự buổi lễ khởi động dự án có đại biểu đại diện các cơ quan, ban ngành của tỉnh Quảng Nam, thành phố Hội An, chính quyền địa phương và cộng đồng nhân dân 2 xã Cẩm Kim và Cẩm Thanh; đại biểu đại diện Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng, Trường Đại học Kiến trúc Đà Nẵng, Trường Đại học FPT; và đại diện đơn vị tài trợ – Quỹ Môi trường toàn cầu tại Việt Nam.

Hình 1: Các đại biểu tham dự lễ khởi động dự án

Dự án được Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Hội An xây dựng, đề xuất và đã được Chương trình tài trợ các dự án nhỏ của Quỹ Môi trường toàn cầu tài trợ thực hiện trong 24 tháng tại xã Cẩm Thanh và xã Cẩm Kim, với mục tiêu mang lại lợi ích trực tiếp cho cộng đồng, huy động hiệu quả sự tham gia và đóng góp của cộng đồng trong công cuộc bảo tồn, phát huy các giá trị tài nguyên thiên nhiên, văn hóa, tri thức bản địa và phát triển du lịch cộng đồng hướng đến loại hình du lịch sinh thái, du lịch xanh tại Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An.

Theo bà Ngô Thị Tuyết Nhung – Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Hội An, dự án sẽ thực hiện các nội dung, hoạt động chính gồm: (1) Truyền thông, nâng cao nhận thức về bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường, gìn giữ các giá trị văn hóa lịch sử; (2) Xây dựng cơ chế chia sẻ lợi ích, phương thức quản lý hoạt động của các Tổ thuyền thúng cộng đồng tại xã Cẩm Thanh; (3) Xây dựng kế hoạch bảo tồn, quản lý và phục hồi nguồn lợi thông qua mô hình khu bảo tồn nguồn giống thủy sản tại rừng dừa nước Cẩm Thanh; (4) Nhân rộng, lan tỏa mô hình nông nghiệp hữu cơ tại 2 thôn Thanh Đông và thôn Võng Nhi, xã Cẩm Thanh; (5) Xây dụng mô hình nông nghiệp sinh thái, mô hình trải nghiệm du lịch trên sông tại xã Cẩm Kim; (6) Phát triển và kết nối các mô hình du lịch sinh thái, du lịch học tập cộng đồng; và (7) Thành lập Quỹ vốn vay xoay vòng, hỗ trợ vay vốn cho các hộ dân của các mô hình sinh kế cộng đồng.

Phát biểu tại buổi lễ, bà Nguyễn Thị Thu Huyền – Điều phối viên quốc gia Chương trình UNDP/GEF SGP tại Việt Nam, nhấn mạnh, thành phố Hội An là một trong những địa phương điển hình, có kinh nghiệm trong việc triển khai thực hiện hiệu quả các dự án tài trợ liên quan đến phát huy nguồn lực cộng đồng. Với dự án lần này, UNDP mong được tiếp tục nhận được sự quan tâm hỗ trợ và tham gia của địa phương cùng các bên liên quan để xây dựng thành công những mô hình sinh kế bền vững, kết hợp với du lịch học tập, vừa đảm bảo lợi ích của cộng đồng và vừa đảm bảo hạn chế tác động đến tài nguyên thiên nhiên và gìn giữ được các giá trị đa dạng sinh học tại Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An, nơi được xem là hình mẫu về hài hòa giữa “bảo tồn và phát triển”.

Hình 2: Bà Nguyễn Thị Thu Huyền – Điều phối viên quốc gia Chương trình UNDP/GEF SGP tại Việt Nam phát biểu tại lễ khởi động dự án

Dự án sinh kế lần này nằm trong khuôn khổ dự án “Lồng ghép quản lý tài nguyên thiên nhiên và các mục tiêu về bảo tồn đa dạng sinh học vào quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội và quản lý các khu dự trữ sinh quyển ở Việt Nam” (Dự án BR) được Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF) tài trợ thông qua Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) trong 05 năm từ 2019-2024 do Tổng cục Môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường thực hiện. Địa điểm thực hiện dự án là Hà Nội và 3 Khu dự trữ sinh quyển thí điểm là Cù Lao Chàm – Hội An (tỉnh Quảng Nam), Đồng Nai (tỉnh Đồng Nai) và Tây Nghệ An (tỉnh Nghệ An).

Dự án BR bao gồm 03 hợp phần: (i) Tăng cường pháp luật, chính sách và năng lực quốc gia để tích hợp quản lý đa dạng sinh học và tài nguyên thiên nhiên bền vững vào quản lý KDTSQ; (ii) Sử dụng bền vững tài nguyên, quản lý khu bảo tồn và các hoạt động phát triển thân thiện với đa dạng sinh học được lồng ghép vào việc quản lý ba KDTSQ tham gia Dự án; và (iii) Quản lý tri thức, lồng ghép giới giám sát và đánh giá dự án.

Văn Hiệp – BQL Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm